Eğitim Sen'den Çarpıcı Eğitim Raporu

2025-2026 eğitim öğretim yılının sona ermesiyle birlikte Eğitim Sen Kocaeli Şubesi, eğitim sistemine ilişkin kapsamlı bir değerlendirme raporu yayımladı.

Sendika, eğitimde yıllardır süregelen yapısal sorunların bu yıl daha da ağırlaştığını savunurken, kamusal, laik, bilimsel ve parasız eğitim talebini yineledi.

16,9 Milyon Öğrenci Eğitim Gördü

Raporda, Milli Eğitim Bakanlığı verilerine göre Türkiye genelinde örgün eğitimde yaklaşık 16 milyon 906 bin öğrencinin eğitim aldığı belirtildi. Toplam 74 bin 40 okulun 59 bin 336'sının devlet, 14 bin 700'ünün ise özel okul olduğu ifade edildi. Devlet okullarında yaklaşık 15,3 milyon, özel okullarda ise 1,5 milyonun üzerinde öğrencinin eğitim gördüğü kaydedildi.Açık öğretimde eğitim gören öğrenci sayısının 954 bin 777 olduğu belirtilirken, okul öncesi eğitimde özel kurumların payının yüzde 41'e yükselmesinin dikkat çekici olduğu vurgulandı.

"Eğitim Giderek Özelleşiyor"

Eğitim Sen Kocaeli Şubesi, özel okul sayısındaki artışın kamusal eğitimin gerilemesine yol açtığını öne sürdü. Raporda, 2002 yılında yüzde 1,9 olan özel okul oranının bugün yüzde 8 seviyesine ulaştığı belirtilerek eğitimin giderek piyasalaştığı savunuldu.Velilerin servis, yemek, yardımcı kaynak ve çeşitli bağışlar nedeniyle her geçen yıl daha fazla ekonomik yük altına girdiği ifade edilirken, gelir düzeyi düşük ailelerin nitelikli eğitime erişimde daha büyük zorluk yaşadığı belirtildi.

Öğretmen Açığı ve Güvencesiz İstihdam Eleştirisi

Raporda, Türkiye'de devlet ve özel okullarda görev yapan öğretmen sayısının 1 milyon 187 bin 403 olduğu, bunların 993 bin 397'sinin devlet okullarında çalıştığı bilgisi paylaşıldı.Devlet okullarında 64 bin 509 sözleşmeli öğretmenin görev yaptığı belirtilirken, ücretli öğretmenlik uygulamasının güvencesiz çalışmayı yaygınlaştırdığı ifade edildi.

OECD Ortalamasının Gerisinde

Eğitim harcamalarına da değinilen raporda, Türkiye'nin öğrenci başına yaptığı harcamanın OECD ülkelerinin oldukça altında kaldığı vurgulandı.İlköğretim ve ortaöğretimde öğrenci başına yıllık harcamanın 3 bin 914 dolar, yükseköğretimde ise 7 bin 698 dolar olduğu belirtilirken, OECD ortalamalarının bunun yaklaşık iki katı seviyesinde bulunduğu ifade edildi.

Hijyen ve Çocuk Yoksulluğu Uyarısı

Raporda okullardaki temizlik personeli eksikliğinin eğitim yılı boyunca devam ettiği belirtilerek, bazı okullarda sınıfların öğretmen ve öğrenciler tarafından temizlenmek zorunda kaldığı ifade edildi. Her okula kadrolu temizlik personeli atanması çağrısı yapıldı.Çocuk yoksulluğuna ilişkin verilere de yer verilen raporda, Türkiye'de her 4-5 çocuktan birinin yoksulluk riski altında olduğu, çocukların önemli bir bölümünün ciddi maddi yoksunluk yaşadığı aktarıldı. Sendika, tüm öğrencilere ücretsiz ve sağlıklı öğün ile temiz içme suyu sağlanmasının kamusal eğitimin temel unsurlarından biri olması gerektiğini savundu.

611 Bin Çocuk Örgün Eğitim Dışında

Raporda, 611 bin 612 çocuğun örgün eğitim sistemi dışında bulunduğu belirtilirken, çocuk işçiliğinin de önemli bir sorun olmaya devam ettiği ifade edildi. Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) uygulamasının çocuk işçiliğini artırdığı iddia edilirken, çocukların eğitim hakkını önceleyen politikaların hayata geçirilmesi çağrısında bulunuldu.

Şiddet ve Kalabalık Sınıflar Gündemde

Eğitim Sen Kocaeli Şubesi, okullarda artan şiddet olayları ve kalabalık sınıfların eğitim kalitesini olumsuz etkilediğini belirtti. Güvenli okul ortamlarının yalnızca güvenlik önlemleriyle değil, rehberlik hizmetlerinin güçlendirilmesi, psikolojik danışmanlık desteğinin artırılması ve sınıf mevcutlarının azaltılmasıyla sağlanabileceği görüşü dile getirildi.