Sarı: Düşük Gelire Sahip Ücretlilerden Haksız Olağanüstü Vergi Alınıyor!

Lastik-İş Genel Başkanı Alaaddin Sarı, hükümetin vergi dilimlerini olması gerekenden çok daha düşük belirleyerek çalışanlardan çok daha yüksek vergi aldığını söyledi.

DİSK’e bağlı Lastik-İş Genel Başkanı Alaaddin Sarı, hükümetin vergi dilimlerini olması gerekenden çok daha düşük belirleyerek çalışanlardan çok daha yüksek vergi aldığını ifade etti. Genel Başkan Alaaddin Sarı açıklamasında konuyu ayrıntılarıyla aktardı ve şöyle dedi: “Vergiler aslında demokratik bir toplumda sosyal devletin uygulanabilmesinin en önemli dayanaklarından birisini oluştururlar. Başka bir deyişle vergi yoluyla toplumda daha çok kazananlardan ve sermaye gelirlerinden alınan paylar düşük gelirlilere toplumsal hizmet olarak aktarılır ve gelir dağılımını düzenlemenin temel araçlarından birisini oluşturur. Ancak vergilerin böyle bir işlev yüklenebilmesi için uygulanan vergi sisteminin yapısal özelliklerinin sosyal devlet harcamaları için uyumlu bir yapı göstermesi gerekir.

2023 YILINDA VERGİ YÜKÜ OLAĞANÜSTÜ ARTTIRILMIŞ

Örneğin toplanan vergi gelirlerinin büyük bir bölümünü doğrudan vergilerin oluşturulması bu açıdan büyük önem taşımaktadır. Vergi gelirlerinin yaklaşık yüzde 70’inin dolaylı vergi niteliğindeki tüketim vergilerinden sağlandığı Türkiye’de ise vergiler gelir dağılımını emekçiler lehine düzeltmenin değil, yoksullardan kamuya kaynak aktarmanın bir yöntemi olarak işlemektedir. Bu yapısal sorun dışında ayrıca ücretlilerin ödediği vergilerin yıllık artış oranları da vergilerin toplumsal kazançlar üzerindeki etkisinin yönünü belirlemekte büyük önem taşımaktadır. Türkiye’de ücretlilerin gelirleri üzerine uygulanan vergi oranları her geçen yıl aynı gelir düzeyine sahip olan ve hiçbir gerçek gelir artışı sağlamayan ücretlerin giderek daha çok vergi ödemelerine yol açacak şekilde belirlenmektedir. Başka bir deyişle özellikle son 23 yıllık dönem içinde ücret gelirleri üzerindeki vergi yükü olağanüstü arttırılmıştır. Üstelik bu artış en düşük düzeyde gelir elde eden ücretlilerden başlayarak gerçekleşmiş bulunmaktadır. Son dönemde uygulamaya konulan asgari ücret tutarına kadar vergi alınmaması uygulaması da bu durumu değiştirebilmiş değildir.

ÜCRETLİLERİN FAZLA VERGİ ÖDEMESİNİN ÖNÜNE GEÇİLMELİ

Çünkü örneğin 2022 yılı veriler değerlendirildiğinde 1999 yılına göre en düşük vergi dilimi olması gerekenin yaklaşık 7 de birine düşmüştür. Rakamlarla ifade edilirse 2022 yılında 32 bin TL olarak belirlenen yüzde 15’lik ilk vergi diliminin aslında 212 bin TL olması gerekiyordu. Aynı şekilde 2023 yılında enflasyon ve ulusal gelir artış oranlarının toplamı %50 olarak kabul edilip bir hesap yapılırsa 1999 yılı başlangıç iken 2023 yılında en düşük vergi diliminin yaklaşık 318 bin TL olarak belirlenmesi gerekmektedir. Gerçek değerler bu şekilde oluşurken şu anda gündemde olan artış seçenekleri ile yeniden değerleme oranı kadar arttırıldığında 32 bin TL’lik yüzde 15’lik dilimin yaklaşık 70 bin TL’ye çıkarılması beklenebilir. Bu değerin düşüklüğü dikkate alınarak Cumhurbaşkanı tarafından yüzde 50 oranında arttırma yetkisi kullanıldığında ise ilk dilim 2023 yılında 105 bin TL’ye yükseltilebilir. Ancak bu değerlerin hiç birisi 1999 yılından başlayarak ücretlilerden kamuya adaletsiz bir şekilde aktarılan gelir açığını kapatmaya yetmeyecektir. Başka bir deyişle ödenen fazla vergi geri dönmeyeceği gibi örneğin 105 bin TL olarak bile belirlense 2023 yılında da ücretliler olması gerekenden daha fazla vergi ödemeye devam edeceklerdir.

1999-2022 YILLARI ARASINDA VERGİ ADALETSİZ OLARAK TOPLANMIŞTIR

Bu durumu ortadan kaldırabilmenin tek yolu 2023 yılında ilk vergi dilimini 300 bin TL’nin üzerine çıkarmak ve bu tutarı her yıl enflasyon ile ulusal gelir artışının toplamı kadar yükseltmektir. Sadece bu yolla 2023 ve sonrası için ücretlilerin olması gerekenden daha fazla vergi ödemesinin önüne geçilebilir. Aşağıdaki tabloda 1999 yılı başlangıç kabul edilerek her yıl için yapılan hesaplamada ortaya çıkan sonuçları gösterilmiştir. Görüleceği gibi toplam olarak 1999 -2022 yılları arasında en düşük gelire sahip bir ücretliden büyük oranda vergi adaletsiz olarak toplanmıştır. Bu vergi toplama doğrudan ve bordrolardan kaynaktan kesme yöntemiyle yapıldığı için ücretlilerin bu vergiden kaçınma olanağı kesinlikle söz konusu değildir. Bu değerler yaklaşık 23 yılda giderek artmış ve 2023 yılında olması gereken en düşük vergi dilimi 318 bin TL’ye yükselmiştir. Bu durum en düşük gelire sahip ücretlilerden haksız olarak olağanüstü düzeyde vergi alındığını açıkça göstermektedir.”