Tek Sağlık

Yerküremizde mevcut bilimler genel olarak; Sağlık Bilimleri, Fen Bilimleri ve Sosyal bilimler olarak 3’e ayrılır. veteriner hekimliği mesleği; insan hekimliği, diş hekimliği ve eczacılık meslekleri ile birlikte bu sınıflandırmada sağlık bilimleri kategorisinde yer almaktadır.

İnsan hekimiğinde, diş hekimliğinde  sadece “insan sağlığı” ön plandayken; veteriner hekimliğinde genelde “hayvan sağlığı”; özelde ise 1-koruyucu hekimlik, 2-sürü hekimliği, 3-halk sağlığı, 4-gıda güvenliği gibi çok çeşitli alanlar ön planda yer almaktadır.

Zoonozlar veya Zoonotik Enfeksiyonlar; çoğunlukla hayvanlardan insanlara, kısmen insanlardan hayvanlara bulaşan ve hem hayvanlarda ve hem de insanlarda benzer klinik bulgulara yol açan hastalıklardır. 21. yüzyılın başında yapılan araştırmalara göre İnsanlarda enfeksiyona sebep olan patojenlerinin %61’den fazlası zoonoz özelliktedir.

1-) Son 40-45 yıllık bilimsel verilere göre tanımlanış Yeniçıkan Patojenlerin yol açtığı (Ebola hastalığı, Batı Nil Virüsü enfeksiyonu, SARS, Bartonelloz (Kedi Tırmalama Hastalığı), Borreliyoz (Lyme Hastalığı), Kuş Gribi, Pandemik İnfluenza (Domuz Gribi), MERS, Zika Virüs enfeksiyonu ve COVID-19 gibi) Yeniçıkan Enfeksiyon Hastalıklarının % 75’i “Yeniçıkan Zoonotik Hastalık” olup, evcil ve/veya yabanıl hayvanlardan insanlara geçmektedir.

2-) Gıda Kaynaklı Hastalıkların (Kampilobakteriyoz, Salmonelloz, Listeriyoz, Trişinelloz, Kist Hidatik, Toksoplazmoz, Bruselloz, Şarbon vb.) %90’dan fazlası hayvansal gıdalardan kaynaklanmaktadır. Yapılan araştırmalarda dünyada COVİD-19 Pandemisi öncesinde yılda 2 milyar zoonotik hastalık olgusunun rapor edildiği ve zoonoz hastalıklar nedeniyle 2.7 milyon insanın öldüğü tahmin edilmektedir. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, yaşadığımız COVID-19 Zoonotik Pandeminin etkeni olan yeni Koronavirüs (SARS-COV-2 virüsü) ortaya çıktığı günden, günümüze kadar yaklaşık 200 milyon olgu ve 4 milyonu geçkin insan ölümü raporlanmıştır. Unutulmaması gereken bir konu şudur ki, zoonotik hastalıklar grubunda yer alan patojenlerin %80’i potansiyel Biyoterör Etkenleri arasında bulunmaktadır.

İlk oluşum temelleri 165 yıl kadar öncesine dayanan ‘Tek Sağlık’ düşüncesinin geliştirilmesi veteriner hekimler, insan hekimleri, çevre sağlığı uzmanları ve diğer sağlık personelinin birlikte çalışması, uygulanabilir somut girişimler yapılması yaşamsal önem taşımaktadır. Ülkemizde Tek Sağlık alanında etkinlikler, bilimsel girişimler olsa da, henüz mevcut mevzuat nedeniyle başarıya ulaşamamıştır.

İnsan, Hayvan ve Çevre sağlığı bir bütündür

TEK SAĞLIK düşüncesinin doğru anlaşılması dileği ile...